W dniach 4-6 sierpnia 2025 roku jedno z najważniejszych wydarzeń w kalendarzu światowego sportu odbyło się w Tartu, drugim co do wielkości mieście Estonii. To tam delegacja z gminy Rozogi wzięła udział w uroczystej inauguracji VII Mistrzostw Świata w Indiaca oraz w jubileuszowych obchodach 25-lecia powstania International Indiaca Association (IIA). Chociaż tym razem polska drużyna nie rywalizowała bezpośrednio w mistrzostwach, obecność przedstawicieli Rozóg miała ogromne znaczenie historyczne i symboliczne – to właśnie z ich gminy, z niewielkiej mazurskiej wsi Klon, rozpoczęła się historia tego niezwykłego sportu w naszym kraju.
Polska delegacja z misją
W skład oficjalnej delegacji weszli: Wójt Gminy Rozogi Grzegorz Kaczmarczyk, Romuald Kaczmarczyk Przewodniczący Rady Gminy Rozogi, pionierzy polskiej indiaca Barbara i Jarosław Kozikowscy oraz Elżbieta Kulas, a także prezes Zakładu Gospodarki Komunalnej w Rozogach Karol Włodkowski, który osobiście pokierował delegacyjnym busem do Estonii. Ich udział to nie tylko gest uznania dla osiągnięć z przeszłości – to także manifestacja ducha sportowego oraz promocja dziedzictwa, jakie udało się stworzyć w sercu Mazur.
Korzenie indiaca: od Amazonii do Europy
Historia gry, znanej dziś jako indiaca, sięga setek lat wstecz. Jej pierwowzór to peteca – gra, którą uprawiano już wśród indiańskich plemion Brazylii, zanim na kontynent przybyli pierwsi Europejczycy. Peteca funkcjonowała jako rytuał, rozrywka i trening fizyczny. Dopiero na początku XX wieku sport ten trafił na boiska brazylijskich szkół, a w 1936 roku dzięki niemieckiemu nauczycielowi Karlowi Hansowi Krohnowi zawitał do Europy. To właśnie w Niemczech, w powojennych latach 60., Heinz Karl Kraus przekształcił grę w nowoczesną dyscyplinę sportową z określonymi przepisami, infrastrukturą i rozgrywkami klubowymi.
Początki w Polsce: Klon – mazurska kolebka indiaca
W Polsce historia indiaca rozpoczęła się dokładnie w 2003 roku. To wtedy Marzena Błaszczak, dyrektor Szkoły Podstawowej w Klonie, nawiązała kontakt z niemiecką trenerką Elli Sett z SG Erfttal Indiaca. Fascynacja prostotą gry, jej dynamiką i integracyjnym charakterem sprawiły, że właśnie do tej niewielkiej miejscowości na Mazurach trafiły pierwsze lotki, siatki i zasady rozgrywek. Wkrótce, dzięki zaangażowaniu społeczności lokalnej oraz wielkiej pasji pionierów – Marzeny Błaszczak, Barbary i Jarosława Kozikowskich oraz Elżbiety Kulas – powstał pierwszy w Polsce klub indiaca: UKS "SP Klon Indiaca".
To z Klonu rozpoczęła się fala popularyzacji indiaca w regionie, a z czasem w całym kraju. To tutaj, na szkolnych boiskach i w sali gimnastycznej, rozgrywano pierwsze w Polsce wewnątrzszkolne turnieje oraz zawody gminne. Z czasem Klon stał się synonimem polskiej gry indiaca, gdzie nie tylko zakładano drużyny i prowadzono treningi, ale również organizowano wyjazdy na międzynarodowe zawody oraz szkolono kolejne pokolenia animatorów sportu.
Mistrzostwa Świata w Rozogach: wielki sukces społeczności
Symbolem olbrzymiego sukcesu i wpływu Rozóg na polską i międzynarodową scenę tego sportu była dwukrotna organizacja Mistrzostw Świata w Indiaca: w 2011 roku oraz w 2017 roku. Było to wydarzenie bez precedensu – do gminy Rozogi zjechali zawodnicy i działacze z kilku krajów, by wspólnie rywalizować, integrować się i promować indywidualność oraz radość płynącą z gry w indiaca. Rozogi pokazały wtedy, że nawet niewielka społeczność jest w stanie zorganizować imprezę na najwyższym, światowym poziomie.
Indiaca dziś: sport dla wszystkich
Urok indiaca tkwi w jej dostępności – grać w nią może każdy, niezależnie od wieku czy umiejętności. Gra przypomina siatkówkę, jednak zamiast piłki używa się specjalnej lotki z piórkami, którą przebija się otwartą dłonią nad siatką. To sprawia, że sport jest nie tylko widowiskowy, ale również bezpieczny i sprzyja wspólnej zabawie, integracji oraz rozwojowi sprawności fizycznej.
W ostatnich latach w gminie Rozogi bardzo aktywnie promuje się powrót do tej tradycji. Wójt Grzegorz Kaczmarczyk regularnie wspiera inicjatywy sportowe – dowodem tego jest chociażby Amatorski Turniej Indiaca o Puchar Wójta, zorganizowany 12 czerwca 2025 roku w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Klonie. W wydarzeniu wzięło udział aż 62 uczniów z trzech szkół podstawowych: w Rozogach, w Dąbrowach oraz w Klonie. Rozgrywki toczyły się w trzech kategoriach – dziewczęta, chłopcy oraz mixed – a oprócz sportowej rywalizacji nie zabrakło integracji i radości ze wspólnej zabawy.
Głosy pokoleń: cytaty uczestników delegacji
"To dla nas ogromny zaszczyt, że możemy być częścią tak ważnego wydarzenia dla sportowej rodziny Indiaca. Chcemy, aby nasza gmina pozostawała na sportowej mapie świata jako miejsce narodzin polskiej indiaca, ale przede wszystkim stawiamy na rozwój tego sportu wśród dzieci i młodzieży. Z całego serca dziękuję wszystkim, którzy tę ideę kontynuują" – podkreślał wójt gminy Grzegorz Kaczmarczyk.
"Kiedy zakładaliśmy pierwszą drużynę w Klonie, nie przypuszczałam, że sport ten otworzy nam drogę do międzynarodowych przyjaźni i przeżyć. Dzisiejszy jubileusz to dla mnie ogromne wzruszenie i inspiracja na kolejne lata," – podsumowała Barbara Kozikowska.
"Indiaca to nie tylko gra, to również integracja i sposób na pozytywne spędzanie czasu. Chcemy, by kolejne pokolenia znały tę pasję i wiedziały, że w Polsce rozpoczęła się ona z naszej niewielkiej miejscowości" – z dumą mówił Jarosław Kozikowski.
"Najważniejsze jest to, że dzięki indiaca poznaliśmy wielu ludzi z różnych krajów, nawiązaliśmy piękne przyjaźnie i wspólnie tworzymy dużą rodzinę. To motywuje nas, by działać dalej" – dodaje Elżbieta Kulas.
Tartu 2025: harmonijne spotkanie tradycji i nowoczesności
Podczas uroczystości w Tartu delegacja z Rozóg była aktywnym uczestnikiem jubileuszu 25-lecia International Indiaca Association. Spotkali się tam z przedstawicielami federacji z całego świata, wspólnie świętowali historię gry i jej przeszłość, uczestnicząc w wyjątkowym turnieju jubileuszowym oraz licznych spotkaniach integracyjnych. Przywieźli ze sobą nie tylko opowieść o polskich początkach, ale przede wszystkim inspirację do dalszego rozwijania sportu na Mazurach.
Dziedzictwo i przyszłość
Dziś indiaca jest symbolem integracji, aktywności fizycznej i otwartości na świat. Dzięki staraniom ludzi z Klonu i Rozóg oraz wsparciu władz samorządowych gra ta powróciła do programów szkół i wydarzeń sportowych – a dzieci, rodzice i nauczyciele tworzą nową sportową tradycję. Liczne zawody, międzynarodowe spotkania i sportowe przyjaźnie sprawiają, że opowieść o indiaca wciąż się rozwija, inspirując kolejne pokolenia.
